ผมติดตามดูหนังสือพิมพ์ DAILY EXPRESS ของเครือเนชั่น นับตั้งแต่ฉบับเปิดตัวครั้งแรกคือวันที่ 5 มีนาคม 2551 จนถึงวันนี้ (28 เมษายน 2551) นับได้เดือนเศษ  ตั้งใจว่าจะเขียนถึงสักครั้ง วันนี้ได้โอกาสเหมาะ จึงขอเขียนถึงสักเล็กน้อย เท่าที่ปัญญาจะพอมองเห็นได้

หนังสือพิมพ์ DAILY EXPRESS ขนาดแท็บลอยด์ หรือครึ่งหนึ่งของหนังสือพิมพ์รายวัน ขนาดมาตรฐานทั่วไป  ซึ่งในประเทศไทยมีอยู่เป็นจำนวนน้อยที่เป็นหนังสือพิมพ์รายวัน เพราะส่วนมากแล้ว มักตีพิมพ์เป็นรายสัปดาห์ หรือรายปักษ์ กระทั่งรายเดือนก็มี  เนื่องมาจากไม่ใช่ “พิมพ์นิยม” หรือเป็นสิ่งที่คุ้นเคยสำหรับคนไทย ขณะนี้น่าจะมีเพียง บางกอกทูเดย์ฉบับเดียวที่รู้จักกันอย่างกว้างขวาง

เครือเนชั่นได้ออกหนังสือพิมพ์  DAILY EXPRESS ในครั้งนี้ หากเป็นการวางจำหน่ายก็คงไม่เป็นที่น่าสนใจนัก  แต่การพิมพ์เพื่อแจกจ่ายโดยไม่คิดมูลค่านี่ต่างหาก เป็นสิ่งที่ทำให้หนังสือพิมพ์ฉบับนี้น่าสนมากขึ้น โดยมีเป้าหมายเฉพาะกลุ่ม คือคนที่อยู่ในวัยทำงาน ที่ต้องการความแปลกใหม่ในการรับข่าวสาร  โดยผู้จัดพิมพ์หวังรายได้จากทางอื่น อันได้แก่ การลงโฆษณาสินค้าต่างๆ  ในระยะยาว 

การลงทุนทำหนังสือพิมพ์รายวันที่เป็นภาษาอังกฤษแจกฟรีในครั้งนี้  หากมองอย่างผิวเผินก็นับว่าเป็นการสุ่มเสี่ยงอย่างมาก  เพราะพฤติกรรมของคนไทยส่วนมากแล้ว  มักชอบของฟรีแต่ไม่นิยมใช้ของฟรี นั่นคือ  ขึ้นชื่อว่าของฟรีแล้วมักอยากจะได้มาไว้เป็นเจ้าของ  แต่เมื่อได้มาแล้วมักจะไม่ค่อยใช้  ของแจกทั้งหลายจึงกลายเป็นขยะในห้องเก็บของ  จึงทำให้น่าเป็นห่วงว่า หนังสือพิมพ์ DAILY EXPRESS อาจตกอยู่ในชนะตากรรมเดียวกัน

แต่หากวิเคราะห์ให้ลึกซึ้งลงไป  ประเด็นความกังวลเรื่องถูกทิ้งขว้างคงไม่มี เพราะเครือเนชั่นได้ทำวิจัยอย่างรอบด้านแล้ว จึงตัดสินใจทำหนังสือพิมพ์นี้ขึ้นมา  ดังนั้น ประเด็นต่อไปก็คือ เครือเนชั่นสามารถฉกฉวยโอกาสได้อย่างเหมาะเจาะ  เนื่องมาจากสื่อหลักๆเกิดความอิ่มตัว ไม่ว่าจะเป็นวิทยุ โทรทัศน์ หนังสือพิม์ ในขณะที่สื่อสมัยใหม่และสื่อทางเลือกกำลังเติบโตอย่างต่อเนื่อง อันได้แก่ สื่ออินเตอร์เน็ต สื่อดิจิตอล วิทยุชุมชน เคเบิลทีวี ที่ทำให้เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้ตรงมากขึ้น พฤติกรรมบริโภคสื่อของคนรุ่นใหม่ก็เปลี่ยนแปลงไป นั่นคือ ต้องการความฉับไว ไม่ยุ่งยาก นับว่า DAILY EXPRESS กำหนดให้มีพันธกิจตอบสนองความต้องการบริโภคสื่อของคนรุ่นใหม่ เป็นสื่อทางเลือกของสื่อสิ่งพิมพ์

เพื่อให้เป็นไปตามพฤติกรรมการบริโภคสื่อดังกล่าว DAILY EXPRESS จึงนำเสนอในรูปแบบที่ผ่อนคลาย  เป็นการย่อย (Digest) ข่าวสารให้รวบรัด ตรงประเด็น ไม่เยิ่นเย้อ  ทั้งรูปแบบและเนื้อหาไม่ต่างจากที่ปรากฏในบล็อกต่างๆที่คนรุ่นใหม่นิยมกัน  จะว่าไปแล้ว  DAILY EXPRESS ก็คือ บล็อกภาคหนังสือพิมพ์นั่นเอง

การทำหนังสือพิมพ์แจกโดยไม่คิดมูลค่านั้น แม้จะมีลู่ทางในการหารายได้แต่ก็ใช่ว่าจะสามารถทำได้ในเวลาอันรวดเร็ว  จะว่าไปแล้ว  ไม่มีสื่อสิ่งพิมพ์ใดของไทยที่ประกาศทำสิ่งพิมพ์ให้เปล่ามาก่อน  เครือเนชั่นเป็นเจ้าแรกที่ประกาศและลงมือทำเช่นนี้  จึงเป็นที่น่าสงสัยใคร่คิดว่า มีปัจจัยดีๆอะไรบ้าง ที่ทำให้เครือเนชั่นกล้าที่จะทำเช่นนี้ ทั้งๆที่สื่อสิ่งพิมพ์ที่จัดพิมพ์เพื่อจำหน่ายยังไม่สามารถเลี้ยงตัวเองจากยอดจำหน่ายอย่างเดียวได้เลย เนื่องมาจากต้นทุนการผลิตทั้ง โดยเฉพาะต้นทุนกระดาษและพนักงานนั้น เป็นต้นทุนที่ต้องใช้จ่ายเป็นจำนวนมาก ซึ่งมักจะเกินราคาจำหน่ายต่อหน่วยอยู่แล้ว  ดังนั้นจึงต้องอาศัยรายได้จากการโฆษณาเป็นหลัก

แต่ในกรณีของ DAILY EXPRESS นั้น เครือเนชั่นเป็นธุรกิจสิ่งพิมพ์ขนาดใหญ่  ที่มีกิจการในเครือแบบครบวงจร  ทำให้สามารถลดต้นทุนไปได้แทบทุกส่วน  คือ 

1.ต้นทุนการผลิต  ทั้งกระบวนการพิมพ์และเรื่องกระดาษ  เครือเนชั่นมีกระบวนการผลิตเป็นของตนเองแบบครบวงจร นับตั้งแต่กระบวนการเตรียมการจัดพิมพ์ ไปจนถึงการพิมพ์ และการจัดจำหน่าย ดังนั้น  จึงไม่จำเป็นต้องจัดหาวัตถุดิบเพิ่มเติมแต่อย่างใด  สามารถใช้วัตถุดิบที่มีอยู่ ทั้งกระดาษ โรงพิมพ์ และขั้นตอนอื่นๆได้อย่างเต็มที่

2.ต้นทุนพนักงาน เครือเนชั่นมีพนักงานที่มีประสบการณ์ทั้งด้านการข่าวและการผลิตเป็นจำนวนมาก  ดังนั้น จึงไม่มีปัญหาเรื่องกำลังคน  สามารถจัดตั้งกองบรรณาธิการเฉพาะกิจขึ้นมารับผิดชอบการผลิต DAILY EXPRESS ได้ทันที  ด้านการตลาดที่รับผิดชอบการหารายได้จากการลงโฆษณาสินค้า เครือเนชั่นก็มีทีมงานด้านการตลาดที่เป็นมืออาชีพไม่แพ้ใคร ดังนั้นจึงไม่ต้องมีการจัดหาจัดจ้างใหม่  ต้นทุนเรื่องนี้จึงตัดไปได้

3.ต้นทุนด้านการข่าว อันเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในการสร้างสื่อ ในเรื่องนี้ เครือเนชั่นมีสื่ออยู่ในมือแบบครบวงจร ทั้งสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์  สื่อดิจิตอล จึงสามารถใช้เนื้อหา ข่าวสารจากสื่อทุกชนิดในเครือมาใช้กับ DAILY EXPRESS ได้  ข้อมูลข่าวสารที่เครือเนชั่นมีอยู่นั้น นับเป็นทรัพยากรที่มีให้ DAILY EXPRESS ใช้อย่างไม่จำกัด ดังจะเห็นได้จากเนื้อหาที่ปรากฏใน DAILY EXPRESS ทุกฉบับ จะปรากฏตามสื่อของเครือเนชั่นด้วย  แต่ต่างกันที่รายละเอียดและรูปแบบในการนำเสนอ 

ด้วยปัจจัยทั้ง 3 ประการดังกล่าว จึงทำให้ DAILY EXPRESS เป็นสื่อที่เครือเนชั่นต่อยอดจากสื่อที่มีอยู่แล้ว ให้แตกแขนงออกไปอีก เพื่อจะได้ผลิดอกออกผลในอนาคต  การทำหนังสือพิมพ์แจกนับเป็นการทดลองรูปแบบใหม่ของเครือเนชั่น  ที่ต้องอาศัยระยะเวลาในการทดลองสักระยะหนึ่ง  หากยอดใหม่ที่ต่อออกไปแข็งแรงจนให้ดอกผล ก็นับว่าคุ้มค่าแก่การลงทุนเป็นอย่างยิ่ง เพราะการลงทุนนั้นใช้ทรัพยากรเพิ่มเติมจากที่ใช้อยู่น้อยมาก  หรือถ้าหากไม่ประสบผลสำเร็จ ก็ไม่กระทบกระเทือนต่อสถานะของเครือเนชั่น เพราะการลงทุนในสื่อสิ่งพิมพ์ฉบับใหม่นี้ มีต้นทุนเพิ่มไม่มาก  เนื่องมาจากใช้ทรัพยากรที่มีอยู่แล้วนั่นเอง

กรณีของ DAILY EXPRESS แม้จะยังไม่มีการสรุปผลใดๆออกมาจากเครือเนชั่น แต่นับได้ว่าเป็นกรณีศึกษาในการบริหารจัดการและการลงทุนในสื่อสิ่งพิมพ์ที่สำคัญยิ่ง  อาจจะกล่าวได้ว่าเครือเนชั่นเป็นผู้บุกเบิกเส้นทางสายใหม่นี้ให้แก่สื่อไทย  เป็นการทดลองที่น่าสนใจว่าจะสอดรับกับพฤติกรรมผู้บริโภคสื่อชาวไทยหรือไม่  อีกไม่นานเครือเนชั่นคงได้คำตอบ

และจะเป็นคำตอบสำหรับสื่อไทย สังคมไทย และคนไทยด้วย.

Thai Share This

เรื่องในหมวดเดียวกัน

• ไม่มีเรื่องในหมวดเดียวกัน เชิญอ่านเรื่องอื่นๆครับ